04-01-2017 r.
Kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty
na dzierżawę nieruchomości rolnych
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa
Zgodnie z ogłoszeniami o przetargach publikowanymi przez Agencję Nieruchomości Rolnych w Wielkopolsce obowiązywać będą następujące kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty:
- Odległość gospodarstwa rolnego oferenta od wydzierżawianej nieruchomości ZWRSP (0-30 punktów):
- pomiaru dokonuje się w linii prostej na podstawie mapy cyfrowej, od najbliżej wysuniętej granicy działki, w skład której wchodzą użytki rolne (wchodzącej w skład gospodarstwa rolnego rolnika), do najbliżej wysuniętej granicy nieruchomości wystawianej do przetargu.
- mierzona w kilometrach, do trzech miejsc po przecinku,
- maksymalną ilość punktów otrzymuje rolnik, którego działka graniczy z wystawioną do przetargu nieruchomością rolną Zasobu,
- 0 pkt otrzymują rolnicy, których wskazana działka oddalona jest od nieruchomości wystawionej do przetargu o co najmniej 25 km,
- pozostali oferenci otrzymują liczbę punktów proporcjonalną do odległości wynikającej z oferty,
- oferent, który wygra przetarg, przed zawarciem umowy zobowiązany jest dostarczyć kopię dokumentu potwierdzającego, że działka od której liczył odległość, wchodzi w skład jego gospodarstwa.
Kryterium dotyczące odległości gospodarstwa rolnego oferenta od wydzierżawianej lub zbywanej nieruchomości Zasobu i nieprawidłowości wynikających z jego oceny były już wielokrotnie omawiane z ANR OT Poznań i zdaniem WIR przyjęto zasady, które w sposób jednolity i sprawiedliwy pozwalały wówczas na ocenę tego kryterium. Powrót do pomiaru odległości w linii prostej na podstawie mapy cyfrowej, jak proponuje ANR, pozwoli na pomiar odległości przez np. jezioro, cmentarz, park czy autostradę. W takim przypadku logiczne jest, że przejazd rolnika przez tego typu obiekty jest niemożliwy! Członkowie samorządu rolniczego uczestniczący w pracach komisji przetargowych wielokrotnie zgłaszali takie sytuacje, gdzie rolnicy wskazywali w linii prostej odległość, np. 2 km od najbliższej wysuniętej granicy działki wchodzącej w skład gospodarstwa, do najbliższej wysuniętej granicy nieruchomości wystawianej do przetargu. Tymczasem po drogach publicznych odległość ta była kilkukrotnie większa. Sprawiedliwość oceny tego kryterium na wskazanych zasadach jest nielogiczna i krzywdząca dla rolników faktycznie zamieszkujących w pobliżu oferowanej w przetargu działki.
- Powierzchnia nieruchomości rolnych nabytych lub wydzierżawionych z ZWRSP (0-30 punktów):
- 0 punktów otrzymują oferenci, którzy na dzień składania oferty nabyli lub są dzierżawcami gruntów rolnych z Zasobu o łącznej powierzchni użytków rolnych równej lub większej niż 3-krotność średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w województwie wielkopolskim (wg. danych ARiMR za 2016 rok w Wielkopolsce – 13,49 ha),
- maksymalna liczbę punktów otrzymują rolnicy, którzy nie nabyli, ani nie wydzierżawili gruntów rolnych z Zasobu.
- pozostali oferenci otrzymują liczbę punktów proporcjonalną do powierzchni wynikającej z oferty,
- punkty będą liczone do dwóch miejsc po przecinku. W przypadku, gdy co najmniej dwie najkorzystniejsze oferty otrzymają tę sama liczbę punktów – zostają one przeliczone do czterech miejsc po przecinku, z zaokrągleniem,
- powierzchnia nieruchomości rolnych nabytych lub wydzierżawionych z ZWRSP obejmuje również grunty, które zostały nabyte a następnie zbyte przez oferenta.
Wielkopolska Izba Rolnicza od dłuższego już czasu apelowała o przyjęcia zapisów uniemożliwiających wielokrotność nabycia i wskazywała na nieprawidłowości w tym zakresie, a więc na nabywanie i natychmiastowe zbywanie gruntów nabytych z ZWRSP, co umożliwiało tym rolnikom ponowny udział w przetargach. Tak więc wprowadzenie tych zapisów jest realizacją postulatów samorządu rolniczego.
- Intensywność produkcji zwierzęcej w gospodarstwie oferenta (0-20 punktów):
- oceny dokonuje się na podstawie obsady inwentarza żywego w sztykach dużych (Duże Jednostki Przeliczeniowe – DJP) w przeliczeniu na 1 ha użytków rolnych, wg. średniorocznej obsady za poprzedni rok, a przy braku możliwości jej określenia – wg stanu na dzień 1 stycznia roku, w którym organizowany jest przetarg.
- w przypadku zwierząt dla których Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa prowadzi taką ewidencję, informacja w tym zakresie powinna być wydana lub potwierdzona przez biuro powiatowe ARiMR,
- w pozostałych przypadkach konieczne jest złożenie oświadczenia rolnika o liczbie zwierząt danego gatunku, na postawie którego zostaną dokonane odpowiednie przeliczenia,
- maksymalną liczbę punktów otrzymują oferty, w których obsada DJP/ha UR jest równa 1,5 i większa,
- mniejsza obsada otrzymuje proporcjonalnie mniej punktów,
- 0 punktów otrzymują rolnicy, którzy nie prowadzą produkcji zwierzęcej,
- punkty będą liczone do dwóch miejsc po przecinku. W przypadku, gdy co najmniej dwie najkorzystniejsze oferty otrzymają tę sama liczbę punktów – zostają one przeliczone do czterech miejsc po przecinku, z zaokrągleniem.
W opinii WIR w Wielkopolsce ilość gospodarstw zajmujących się produkcją zwierzęcą stanowi mniej niż 25% ogółu gospodarstw w województwie. Przyjęcie tego punktu w ocenie ofert będzie stanowiło preferencję dla tej grupy i osłabi możliwości rozwoju oraz konkurencyjność pozostałych gałęzi wielkopolskiej produkcji rolniczej. Istnieje również realne zagrożenie „handlu” produkcją zwierzęcą, tj. celowego przepisywania stad i ich rejestracji, celem uzyskania większej ilości punktów przez rolników nie posiadających zwierząt.
- Młody rolnik (0 lub 25 punktów):
- młodym rolnikiem jest osoba, która w dniu ogłoszenia wykazu nieruchomości przeznaczonych do dzierżawy w prasie ma nie więcej niż 40 lat – rolnik ten otrzyma maksymalną liczbę punktów,
- w przypadku niespełnienia wymogu rolnicy otrzymują 0 punktów.
Kryterium to zdaniem wielkopolskiego samorządu rolniczego jest niesprawiedliwe dla pozostałych rolników, którzy nie spełnią wymogu wiekowego. W tym wypadku również powinna zostać zachowana zasada proporcjonalności. Problemem w tym wypadku może być również fakt przepisywania lub przekazywania „młodemu rolnikowi” w dzierżawę gruntów, w celu osiągnięcia dodatkowej punktacji.
- Powierzchnia użytków rolnych w gospodarstwie rodzinnym rolnika (0-25 punktów):
- podawana na dzień składania oferty,
- powierzchnia preferowana (Pp) – przyjmuje się tutaj powierzchnię, która stanowi 3-krotność średniej powierzchni gospodarstwa rolnego w woj. wielkopolskim (wg danych ARiMR za poprzedni rok),
- powierzchnia nieruchomości wystawianej do przetargu w ha (P),
- powierzchnia największego gospodarstwa, którego posiadający je rolnik mógłby uczestniczyć w przetargu graniczonym Pmax = 300 ha –P,
- maksymalną liczbę punktów otrzymują rolnicy których powierzchnia UR w gospodarstwie rodzinnym mieści się w przedziale od co najmniej 1 ha do powierzchni preferowanej, pomniejszonej o powierzchnię nieruchomości wystawianej do przetargu (Pp-P),
- proporcjonalną liczbę punktów otrzymują rolnicy, których powierzchnia UR mieści się w przedziale powyżej powierzchni (Pp – P) i mniej niż Pmax,
- 0 punktów otrzymują oferenci, których powierzchnia gospodarstwa rodzinnego wynosi Pmax,
- w szczególnym przypadku, gdy Pp – P ˂ 1 ha (różnica pomiędzy powierzchnia preferowaną a powierzchnią wystawianą do przetargu jest mniejsza niż 1 ha), maksymalną liczbę punktów otrzymują oferty o powierzchni UR gospodarstwa rodzinnego równej 1 ha. Dla ofert, których powierzchnia UR mieści się w przedziale powyżej 1 ha i mniej niż Pmax, otrzymują proporcjonalna liczbę punktów.
- punkty będą przyznawane proporcjonalnie i liczone do dwóch miejsc po przecinku. W przypadku, gdy co najmniej dwie najkorzystniejsze oferty otrzymają tę sama liczbę punktów – zostają one przeliczone do czterech miejsc po przecinku, z zaokrągleniem.
Szczegóły dotyczące warunków udziału w przetargach dostępne są na stronie internetowej ANR www.anr.gov.pl w zakładce Dzierżawa oraz w ogłoszeniach o przetargach, które publikowane są w Głosie Wielkopolskim, na stronie internetowej ANR oraz umieszczane na tablicach ogłoszeń w siedzibach: ANR OT w Poznaniu, urzędów gmin, w sołectwach oraz w biurach powiatowych Wielkopolskiej Izby Rolniczej.
Barbara Idczak
Biuro WIR